Na de nederlaag van het kwaadaardige drietal in de drie voorgaande Ultima-games veranderde de wereld van Sosaria onherkenbaar: continenten rezen uit zee of zonken erin weg, en er werden nieuwe steden gebouwd, waarmee een nieuwe beschaving haar intrede deed. Onder het bewind van de goedhartige monarch Lord British werd de nieuwe wereld verenigd en omgedoopt tot Britannia. Lord British wilde het welzijn van de mensen baseren op de ethische principes Waarheid, Liefde en Moed. Hij riep de Acht Deugden (Eerlijkheid, Mededogen, Dapperheid, Rechtvaardigheid, Opoffering, Eer, Spiritualiteit en Nederigheid) uit tot het ideaal waar iedereen naar moest streven. Wie deze deugden volledig begreep en in de praktijk bracht, zou als spiritueel leider en moreel voorbeeld voor de inwoners van Britannia dienen. Alleen die persoon zou heilige voorwerpen kunnen bemachtigen, kunnen afdalen in de Stygian Abyss en toegang krijgen tot de Codex of Ultimate Wisdom. Die persoon is de Avatar.
Het vierde deel in de Ultima-serie heeft een verbeterde game-engine, met kleurenbeelden en uitgebreidere interacties met personages: de speler kan gesprekken voeren met niet-speelbare personages door de namen van verschillende gespreksonderwerpen in te typen. Het belangrijkste verschil tussen Ultima IV en de eerdere delen in de serie (en andere RPG's) zit echter in de doelstellingen van de game en de manieren waarop je die kunt bereiken.
In plaats van je personage op elke mogelijke manier sterker te maken om het aan het einde van de game tegen een schurk op te nemen, probeer je in Ultima IV de Avatar te worden: een rolmodel voor anderen. Dat betekent dat je de Acht Deugden naleeft en er in wezen naar streeft een beter mens te worden. Je neemt moreel verantwoorde beslissingen en helpt anderen niet in de verwachting daarvoor materieel beloond te worden, maar omdat dat het eigenlijke doel van de game en de kern van de gameplay is. De game keurt gedrag af dat in de meeste andere RPG's gebruikelijk is, zoals vluchtende vijanden in de rug aanvallen of alles meenemen wat niet vastgespijkerd zit, zelfs als het niet van de hoofdpersoon is. Deze andere aanpak bezorgde de game de reputatie van de eerste ‘echte’ Ultima en beïnvloedde de ontwerpfilosofie van latere delen en de algemene sfeer van de serie.
Je creëert een personage door antwoorden te kiezen op moreel dubbelzinnige vragen. Elk van de Acht Deugden hoort bij een personageklasse. Op basis van de persoonlijke prioriteiten die de speler aan de deugden toekent, kiest de game een klasse en startlocatie voor de Avatar. Zodra je in Britannia bent aangekomen, kun je de wereld op allerlei manieren verkennen: te voet, via teleportatie met moongates, te paard, per schip, enzovoort. Je moet een aantal voorwerpen verzamelen, in willekeurige volgorde, om de Stygian Abyss binnen te gaan en de game uit te spelen. De Avatar moet ook het hoogste niveau in alle deugden bereiken. Dat doe je op verschillende manieren: bloed doneren verhoogt Opoffering, niet vluchten tijdens gevechten verhoogt Dapperheid, enzovoort. Je kunt je deugden echter ook weer verslechteren: betaal je een blinde verkoper te veel, dan verdien je punten voor Mededogen; licht je de verkoper daarentegen op door te weinig te betalen, dan daalt je niveau in verschillende deugden.
Deze onconventionele spelelementen gaan samen met allerlei traditionele RPG-elementen, zoals kerkers om te verkennen en vijandige monsters om te doden. Je komt vijanden tegen op de wereldkaart en in kerkers. Gevechten vinden plaats op aparte schermen met een bovenaanzicht, waarop de door de speler bestuurde groep en de vijandelijke groep vrij kunnen bewegen. Personages verzamelen ervaringspunten en stijgen in niveau, waardoor ze meer levenspunten krijgen en toegang krijgen tot krachtigere spreuken. Net als in de eerdere delen van de serie worden de wereldkaart, het verkennen van steden en gevechten vanuit een bovenaanzicht weergegeven, terwijl de kerkers pseudo-3D zijn en vanuit een eerstepersoonsperspectief worden verkend.
Ultima IV introduceert ook verschillende nieuwe gameplayfuncties voor de serie en voor RPG's in het algemeen. Een aantal personages die aanvankelijk niet speelbaar zijn en in verschillende gebieden van de gamewereld wonen, kan zich bij de groep aansluiten en naast de held vechten. Daarmee vervangen ze de gebruikelijke personages die de speler zelf aanmaakt, of huurlingen en avonturiers die alleen op speciale locaties beschikbaar zijn. Andere nieuwe elementen zijn onder meer het kopen en combineren van reagentia om spreuken uit te spreken, puzzelkamers in kerkers en meer.
Uitgebracht 1 november 1985
Ontwikkelaar Origin Systems
Uitgever Origin Systems Reviews Zou je deze game aanraden?
80% van 10 bezoekers zeggen ja
Leeftijdsclassificatie 7 PEGI PEGI 7 Vanaf 7 jaar Op de schaal van PEGI
3 7 12 16 18 Inhoud
Geweld Gevechten, verwondingen of bloed Talen Talen Interface Audio Ondertiteling